بر اين أساس انسان چون ماشينى بي اختيار حركت مىكند ، لذا ممكن است كسى بي اختيار شراب بخورد ويا حتى قتل نفس نمايد . آنها مىگويند : تمامى پادشاهان ورؤساى جمهور را خدا نصب كرده ، حتى استعمار " تونس " ، " الجزاير " و " مغرب " توسط " فرانسه " نيز با نصب الهى بوده است . من هيچ شرح وتفسيري براي اين تناقض صريح نمىيافتم كه از طرفي أو فعال ما يشاء است ( 1 ) أهل جهنم وأهل بهشت را از قبل تعيين فرموده ، ولى از طرف ديگر أو به اندازه يك ذره بي مقدار هم ظلم نمىكند ( 2 ) واز مادر هم به فرزندش مهربانتر است ( 3 ) . در مقابل گروهى ديگر از أهل سنت قائل به تفويض شدند ( 4 ) . اما شيعيان قائل به اختيارند ، يعنى نه انسان مجبور است ونه خداوند متعال - نعوذ بالله - هيچ كاره ، به دلايل زير : 1 - قول به جبر با حكمت ارسال أنبيا وامر ونهى الهى منافاة دارد ، يعنى اگر انسان در كارهايش مجبور است واختياري ندارد

--> ( 1 ) سوره بروج ، آية 16 . ( 2 ) سوره نساء ، آية 40 . ( 3 ) صحيح " بخارى " ، باب رحمة الولد وتقبيله ومعانقته ، ح 6 ، ج 8 ، ص 9 . ( 4 ) يعنى همه كارهاى انسان در دست خود اوست ، اينها را معتزله وگروه أول را اشاعره نامند .